Chuyển phôi là bước quan trọng trong hành trình thụ tinh trong ống nghiệm (IVF), khi phôi khỏe mạnh được đưa trở lại buồng tử cung để chuẩn bị cho quá trình làm tổ và hình thành thai kỳ. Đây cũng là giai đoạn được nhiều cặp vợ chồng quan tâm nhất, bởi nó quyết định trực tiếp đến khả năng đậu thai. Bạn hãy tham khảo ngay nội dung bài viết dưới đây để hiểu rõ hơn chuyển phôi là gì, quy trình chuyển phôi IVF như thế nào nhé!
Chuyển phôi là gì?
Quy trình thụ tinh trong ống nghiệm (In Vitro Fertilization - IVF) bao gồm nhiều giai đoạn: từ kích thích buồng trứng, chọc hút trứng, thụ tinh và nuôi cấy phôi, đến bước chuyển phôi và thử thai. Trong đó, chuyển phôi được xem là giai đoạn then chốt, quyết định khả năng làm tổ và thụ thai thành công.
Chuyển phôi là thủ thuật đưa phôi đã nuôi cấy vào tử cung của người phụ nữ. Phôi có thể được nuôi đến ngày thứ 3 hoặc ngày thứ 5, và có thể là phôi tươi vừa tạo ra hoặc phôi trữ lạnh được lưu giữ từ chu kỳ trước. Bác sĩ sẽ lựa chọn thời điểm phù hợp nhất để tăng cơ hội phôi làm tổ trong tử cung.
Chuyển phôi là bước quan trọng khi tiến hành IVF
Các hình thức chuyển phôi trong IVF
Trong quy trình thụ tinh trong ống nghiệm, việc chuyển phôi có thể thực hiện theo hai hình thức chính:
1. Chuyển phôi tươi
Phôi tươi là phôi được tạo ra ngay sau khi trứng được thụ tinh trong phòng thí nghiệm và nuôi cấy từ 3 đến 5 ngày, sau đó được chuyển trực tiếp vào buồng tử cung. Đây là phương pháp truyền thống, giúp phôi tiếp xúc nhanh với môi trường tự nhiên trong tử cung.
Phôi tươi được tạo nên từ tinh trùng và trứng lấy cùng một thời điểm, nuôi cấy trực tiếp trong phòng thí nghiệm
2. Chuyển phôi đông lạnh
Trong một số trường hợp, phôi không thể chuyển ngay sau khi nuôi cấy vì lý do sức khỏe hoặc điều kiện cơ thể người mẹ chưa sẵn sàng. Phôi sẽ được trữ lạnh để chuyển vào những chu kỳ sau hoặc khi cơ thể mẹ đã hồi phục hoàn toàn.
Hiệu quả thụ thai giữa phôi tươi và phôi đông lạnh về cơ bản tương đương. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia hiện nay khuyến khích chuyển phôi đông lạnh nhờ những ưu điểm sau:
- Sau khi kích thích buồng trứng, nội tiết tố trong cơ thể tăng cao, không phải lúc nào cũng là môi trường lý tưởng để phôi làm tổ. Phôi đông lạnh cho phép cơ thể mẹ hồi phục trước khi chuyển phôi.
- Trong trường hợp quá kích buồng trứng, chỉ có chuyển phôi trữ mới thích hợp.
- Giảm số lần kích thích buồng trứng, tiết kiệm chi phí và bảo vệ sức khỏe người mẹ.
Tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe và nhu cầu của từng cặp vợ chồng, bác sĩ sẽ tư vấn phương án chuyển phôi tối ưu. Hiện nay, chuyển phôi ngày 5 được nhiều cặp đôi lựa chọn, vì phôi được nuôi đến ngày thứ 5 trong phòng Lab thường có khả năng làm tổ cao hơn, chuyển đơn phôi chọn lọc giúp tăng tỷ lệ đậu thai và giảm nguy cơ đa thai, dễ thực hiện xét nghiệm di truyền trước khi làm tổ và đạt tỷ lệ thành công cao khi trữ đông và rã đông phôi.
Phôi đông lạnh được lấy ra, rã đông, sau đó mới chuyển phôi
Thời điểm chuyển phôi tốt nhất
Thời điểm chuyển phôi sau chọc hút trứng thường được quyết định dựa trên giai đoạn phát triển của phôi và tình trạng sức khỏe của người mẹ. Phần lớn các cặp đôi sẽ tiến hành chuyển phôi vào ngày thứ 3 (giai đoạn phân bào) hoặc ngày thứ 5 (giai đoạn phôi nang) sau khi thụ tinh trong ống nghiệm.
Trong một số trường hợp đặc biệt, chẳng hạn như khi người mẹ có số lượng trứng ít hoặc kích thước phôi nhỏ, bác sĩ có thể quyết định chuyển phôi sớm hơn, vào ngày 2 hoặc ngày 3, nhằm đưa phôi tiếp xúc sớm với môi trường tự nhiên trong tử cung, hỗ trợ phôi phát triển tốt hơn so với môi trường nuôi cấy nhân tạo.
Thời điểm chuyển phôi lý tưởng thường rơi vào ngày 18–20 của chu kỳ kinh nguyệt, khi niêm mạc tử cung đạt độ dày khoảng 9–10mm. Ngoài ra, bạn cần đảm bảo sức khỏe tốt và chuẩn bị đầy đủ để tạo điều kiện cho phôi làm tổ và thai kỳ phát triển thuận lợi.
Bác sĩ sẽ siêu âm để xác định niêm mạc tử cung đã đủ điều kiện để thực hiện chuyển phôi hay chưa
Quy trình chuyển phôi IVF
Quy trình hiện nay được chia thành ba giai đoạn: trước chuyển phôi, trong khi chuyển phôi và sau chuyển phôi. Việc tuân thủ đúng các bước sẽ giúp nâng cao khả năng thành công. Dưới đây là những điều bạn cần lưu ý:
1. Giai đoạn chuẩn bị
Thời gian chuẩn bị niêm mạc tử cung thường kéo dài khoảng 12-18 ngày, bắt đầu từ ngày thứ 2 của chu kỳ kinh nguyệt. Bác sĩ sẽ hướng dẫn sử dụng Estrogen nhằm kích thích niêm mạc phát triển và ngăn ngừa rụng trứng tự nhiên.
Khoảng 1 tuần sau, bác sĩ sẽ siêu âm theo dõi lớp niêm mạc. Khi đạt độ dày lý tưởng, Progesterone sẽ được chỉ định để mở cửa sổ làm tổ, chuẩn bị môi trường thuận lợi cho phôi làm tổ. Thuốc này thường được đặt âm đạo từ 3-5 ngày trước khi chuyển phôi.
Trước khi chuyển phôi, bạn cần chú ý:
- Tuân thủ đúng liều lượng và hướng dẫn dùng thuốc của bác sĩ.
- Ăn uống lành mạnh, tránh thực phẩm gây táo bón, tiêu chảy, đồ uống có cồn, thực phẩm cay, nhiều dầu mỡ hoặc dễ gây dị ứng.
- Nhịn tiểu khoảng 60 phút trước thủ thuật.
- Không đeo trang sức, trang điểm hoặc dùng nước hoa khi thực hiện chuyển phôi.
2. Trong quá trình chuyển phôi
Bạn sẽ được hướng dẫn nằm trên bàn khám theo tư thế sản khoa, nhịn tiểu để tạo điều kiện thuận lợi. Bác sĩ sẽ đặt mỏ vịt và làm sạch cổ tử cung.
Dưới hướng dẫn siêu âm, catheter ngoài có nòng kim loại sẽ được đưa vào buồng tử cung để xác định vị trí an toàn. Sau đó, nòng kim loại được rút ra, và catheter trong chứa phôi sẽ được bơm từ từ vào tử cung. Quá trình kết thúc bằng việc kiểm tra độ sót phôi, rút catheter và tháo mỏ vịt.
Trên màn hình siêu âm, bạn sẽ nhìn thấy các giọt môi trường chứa phôi được đưa vào tử cung. Do phôi rất nhỏ, nên chỉ thấy giọt môi trường chứ không nhìn trực tiếp được phôi.
Chuyển phôi vào tử cung diễn ra nhanh chóng, không gây đau đớn
3. Sau khi chuyển phôi
Sau thủ thuật, bạn có thể về nhà và sinh hoạt bình thường. Một số triệu chứng phổ biến thường gặp sau khi chuyển phôi như: Co thắt hoặc nặng bụng, buồn nôn, tiết dịch âm đạo, căng tức ngực,... cần được theo dõi.
Sau khi chuyển phôi bạn nên làm gì?
Sau khi chuyển phôi, cơ thể cần thời gian để phôi bám vào niêm mạc tử cung. Vì vậy, bạn cần nghỉ ngơi hợp lý theo chỉ dẫn của bác sĩ chuyên khoa:
1. Duy trì chế độ ăn uống khoa học
Chế độ ăn đóng vai trò quan trọng giúp cơ thể ổn định hormone, nuôi dưỡng niêm mạc tử cung và tạo điều kiện thuận lợi cho phôi làm tổ. Bạn nên duy trì khẩu phần ăn đầy đủ và cân đối giữa các nhóm chất:
- Tăng cường rau xanh và trái cây: cung cấp vitamin, chất xơ và chất chống oxy hóa, giúp cơ thể giảm viêm, cải thiện tiêu hóa và hỗ trợ nội tiết hoạt động ổn định.
- Bổ sung các loại đậu, thịt đỏ và cá: cung cấp protein chất lượng cao, axit béo omega-3 và sắt – những dưỡng chất quan trọng cho sự phát triển ban đầu của phôi.
- Hạn chế những thực phẩm có thể kích thích co bóp tử cung, chẳng hạn như đu đủ xanh, rau ngót hay rau má, vì chúng có thể ảnh hưởng không tốt trong giai đoạn phôi đang cố gắng bám vào nội mạc.
- Uống đủ nước mỗi ngày để duy trì tuần hoàn máu và hỗ trợ quá trình trao đổi chất.
- Tránh hoàn toàn các đồ uống chứa cồn, cà phê hoặc trà đặc.
Bổ sung thực phẩm đa dạng giúp tăng cơ hội thụ thai sau chuyển phôi
2. Lưu ý chế độ vận động và nghỉ ngơi
Bạn cần ưu tiên các hoạt động nhẹ nhàng để cơ thể được thư giãn, đồng thời giảm áp lực lên tử cung, tạo điều kiện thuận lợi cho phôi làm tổ. Bạn nên:
- Nằm thẳng, khép nhẹ hai chân để cơ thể thả lỏng.
- Kê một chiếc gối nhỏ dưới lưng hoặc dưới đầu gối để giảm căng cơ và giúp máu lưu thông tốt hơn.
- Không nên chạy bộ, tập gym hoặc thực hiện các bài tập yoga cường độ cao. Những hoạt động này khiến cơ thể phải gắng sức, làm tăng áp lực lên tử cung và không có lợi cho quá trình làm tổ của phôi.
3. Kiêng quan hệ vợ chồng
Sau khi thực hiện thủ thuật, tử cung cần thời gian để phôi bám và ổn định trong lớp niêm mạc. Vì vậy, bạn nên kiêng quan hệ tình dục hoàn toàn cho đến khi có kết quả thử thai. Quan hệ trong giai đoạn này có thể gây:
- Kích thích co bóp tử cung, ảnh hưởng đến quá trình phôi làm tổ.
- Tăng áp lực vùng chậu, không tốt cho sự ổn định của phôi.
- Nguy cơ nhiễm khuẩn nếu vùng âm đạo nhạy cảm hoặc có tiểu phẫu trước đó.
- Gây căng thẳng và mệt mỏi, ảnh hưởng đến tâm lý – yếu tố cũng rất quan trọng sau chuyển phôi.
Ngoài ra, bạn cũng nên tránh các hành động gây áp lực lên vùng bụng dưới như massage mạnh, kích thích quá mức hoặc các tư thế gây căng cơ vùng chậu.
Khi nào bạn nên đi khám ngay?
Bạn hãy theo dõi cơ thể cẩn thận và đi khám ngay nếu xuất hiện bất kỳ triệu chứng bất thường dưới đây:
- Khó thở, tức ngực
- Đau bụng dữ dội
- Tiểu ít bất thường
- Tăng cân nhanh trong thời gian ngắn
- Chảy máu âm đạo
- Sốt cao
- Nôn ói kéo dài trên 24 giờ
Trong vòng 14 ngày sau khi tiến hành thủ thuật, bác sĩ có thể kê một số thuốc hỗ trợ hoàng thể và dưỡng thai. Bạn cần tuân thủ đúng liều dùng, không tự ý thêm hoặc bỏ bớt bất kỳ loại thuốc nào.
Khi có các dấu hiệu bất thường như ra máu, sốt,... bạn cần đến gặp bác sĩ để được tư vấn
Nên chuyển phôi ở đâu uy tín?
Trung tâm Hỗ trợ sinh sản của Bệnh viện Đại học Phenikaa là một trong những đơn vị hàng đầu tại Việt Nam về điều trị vô sinh – hiếm muộn, được đầu tư cơ sở vật chất hiện đại, khang trang và bài bản. Trung tâm hội tụ đội ngũ bác sĩ chuyên khoa, chuyên viên phôi học và điều dưỡng được đào tạo trong và ngoài nước. Đội ngũ này luôn cập nhật các kỹ thuật tiên tiến, mang lại hiệu quả tối ưu cho người bệnh.
Để nâng cao cơ hội đậu thai ngay cả khi chuyển số lượng phôi ít, trung tâm áp dụng nhiều công nghệ nuôi cấy và chuẩn bị phôi hiện đại, bao gồm:
- ICSI (tiêm tinh trùng vào bào tương noãn) chọn tinh trùng khỏe nhất, kết hợp với trứng tốt nhất để tạo phôi chất lượng cao.
- AH (hỗ trợ phôi thoát màng) nâng tỷ lệ làm tổ thành công trong tử cung.
- Nuôi cấy phôi đến ngày 5 để lựa chọn phôi đạt chất lượng tối ưu trước khi chuyển.
- Xét nghiệm di truyền phôi tiền làm tổ bằng công nghệ NGS giúp sàng lọc phôi về mặt di truyền, hạn chế nguy cơ sảy thai và dị tật bẩm sinh, đảm bảo thai nhi khỏe mạnh.
Trung tâm còn trang bị phòng Lab đạt chuẩn ISO 5, cùng hệ thống máy móc nhập khẩu từ Mỹ, Đức, Đan Mạch và các quốc gia có nền y học tiên tiến, đảm bảo môi trường nuôi cấy phôi lý tưởng và nâng cao tỷ lệ thành công IVF. Không chỉ chú trọng về chuyên môn, trung tâm còn mang đến trải nghiệm thân thiện, ấm áp cho các cặp vợ chồng, đồng hành từ quá trình thăm khám, điều trị đến khoảnh khắc đón con yêu, giúp hành trình hiếm muộn trở nên nhẹ nhàng và an tâm hơn.
Quy trình chuyển phôi tại Trung tâm Hỗ trợ sinh sản Bệnh viện Đại học Phenikaa được thực hiện bởi đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, kết hợp máy siêu âm công nghệ tiên tiến
Kết luận
Chuyển phôi là bước quan trọng quyết định sự thành công của hành trình thụ tinh trong ống nghiệm. Hiểu rõ chuyển phôi là gì, quy trình diễn ra như thế nào và những lưu ý cần tuân thủ sẽ giúp bạn chủ động hơn, đồng thời tạo điều kiện tốt nhất cho phôi làm tổ và phát triển. Mỗi cặp vợ chồng đều có một phác đồ riêng, vì vậy việc được chuyên gia theo dõi sát sao là yếu tố vô cùng cần thiết.
Nếu bạn đang mong muốn thực hiện IVF để tăng cơ hội có con, hãy đến với Trung tâm Hỗ trợ Sinh sản – Bệnh viện Đại học Phenikaa. Với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm, hệ thống phòng lab hiện đại chuẩn ISO 5 và quy trình điều trị cá thể hóa, Trung tâm sẽ đồng hành cùng bạn trên hành trình tìm con một cách an toàn, khoa học và hiệu quả nhất. Bạn hãy liên hệ hotline: 1900 886648 để được tư vấn và đặt lịch với chuyên gia ngay hôm nay nhé!
